2018/01/16

GOAZEN ETA GENERO ESTEREOTIPOAK

Antza, internetek telebistari leku ederra kendu dio azken urteetan nerabetasunen preferentzien artean. Gero eta gehiago dira telebista itzali eta ordenagailua edo telefonoa piztea erabakitzen dutenak, baina halere, argia da "kutxa leloa" deituriko aparailuaren eragina.
Telebista jaio zenetik, bere aurrean eseritzen diren pertsonengan eragiteko erabili izan da. Bere bitartez, estereotipoak eta rolak trasmititzen zaizkigu. Bere bitartez, bizi modu idealak edota eredu estetiko desiagarriak heltzen dira gure etxeetara, gure begietara eta batez ere, gure burmuinetara.
Azken aldian, Goazen telesaila izaten ari da Euskal Herriko gazteen artean, arrakasta gehien duen programa. Guraso askok hainbat arlo positibo ikusten diote telesailari: alde batetik, euskara hutsean da, eta zintzoak izanez, ez dago gazteek telebistatik ikustea gustoko duten euskarazko programa asko gaurko parrilan. Hala ere, Goazen bakarra dela esango banu, "Gure kasa" ahaztuko nuke. "Gure kasa" Tele 5-ko "Mujeres, Hombres y viceversa" antzerako programa bat da, eta trasladatzen duen ereduagatik, hobe genuke post oso bat eskaintzea. 
Goazen telesailak hainbat pertsonai ditu. Guztiak biltzen dira udaleku batzuetan, eta horien zuzendaria apaiza bat da. Pertsonai bakoitzak estereotipo bat ordezkatzen du; oso estereotipo tradizionalak eta ertsiak. Esate baterako:
Julen: fisikoki genero errola betetzen du: maskulinitate tradizionala markatzen duen estetika du (altua, aurpegi atsegina, gogor itxura…). Neskekin “lorez lore” ibiltzea gustatzen zaio. Arrakasta du.
Nikole: Emakume gaiztoa eta erakargarriaren ohiko rola betetzen du. Bere ezaugarritzearen arabera “oso berekoia da: lehenengo bera eta gero ere bera. Baina oso neska bizkorra da eta, komeni zaionean, tuntunarena edo zintzoarena egiten oso iaioa da”
Lore: fisikoki potolotxoa. Eta beraz, bere deskribapenean, hauxe agertzen da: “ez da oso neska bizkorra”
Jontxu: Fisikoki, txikia eta betaurrekoduna, ez du betetzen ideal maskulinoa. Beraz, bere deskribapenean, hauxe agertzen da: “Oso lotsatia eta beldurti”
Jakina, pertsonai hauen artean ezartzen diren harremanak maitasun erromantikoaren irizpideetan daude oinarrituta, heterosexualak eta heteronormatiboak dira, eta homosexualitatea agertzen bada, inoiz ez da eredu ideala ordezkatzen duten protagonisten artean ematen, aldiz, rol barregarri edo bigarren mailakoak dutenen artean ematen da.
Baina, arriskutsuena, zera da: pertsonai hauen arrakasta probestuz, Gipuzkoako Foru Aldundiak genero biolentziaren kontrako kanpaina baten protagonista bihurtu zituela. Horrela, maitasun erromantikoa eta genero rol tradizionalak, hau da, genero biolentzia sostengatzen duten bi oinarri, telesail horren bitartez trasmititzen ari zirenak biolentzia mota horren kontrako kanpainia ere sostengatzen zuten. Horren ondorioa argia da: mezu batek bestea desagerrarazten du.













Nire ustez, hezkuntza arduradunek horrelako mezu eta irudien trasmisioei aurre egiteko erantzunkizuna dute. Modu ezberdinak egon daitezke horretarako, baina lehenik eta behin, beharrezkoa da irakaslegoa bere ikasleek zer motatako ikus-entzunekoak kontsumitzen dituzten jakitea eta eguneratua egotea. Horrela, beharrezkoa da mezu alternatiboak eskeintzea eta horien inguruko hausnarketa egitea. Galderak probokatzea eta erantzunak bilatzen laguntzea. Izpiritu kritikoa landu beharko da, eta ikasleei erakutsi estereotipoak nola irakurri behar diren  eta zer nolako ondorioak dituzten.

Halere, telebistak ez ditu beti eredu okerrak trasmititzen. Hona hemen "La bola de cristal" telesailaren kapitulo bat. Saio honetan, rol maskulinoa eta femeninoa auzitan jartzen ziren eta dagozkien estereotipoak apurtzen ziren bere pertsonai nagusietan (la bruja averia edo electroduendes-ek ez zuten maskulinitatea eta feminitatearen irudikapenak betetzen)


Ikusi dugun moduan, emakumeen errepresentazioari beste adar batzuetatik heldu ahal zaio , hurrengo mapa mentalean ikus dezakegun moduan. 




Azkenik aipatzea, aurreko urteko ekarpenen artean hauxe aukeratu dudala, batez ere, hainbat lotura eta errekurtso eskaintzen dituelako.

#Sandra #Errepresentazioa eta denboraren erabilera

2018/01/15

Bazterrak konkistatuz



Kaixo! Hemen duzue egindako mapa kontzeptuala. Zoritzarrez aplikazioan erabilitako formatua dela eta ez da informazio guztia ondo irakurtzen, horrez gain mapa kontzeptual originalean informazio gehigarria ere aurkitu daiteke. Irakurri nahi izatekotan hemen duzue.


Aurreko urteetako ekarpenetatik Arantza Leizaren ERREPRESENTAZIOA eta DENBORAREN ERABILERAREN INGURUANHAUSNARTZEN aukeratu dut 

Amaña herri ikastetxeko jolastorduen antolaketa hezkidetzailean sakontzen du. Bertan adibide interesgarri, praktikoak eta gure eskoletan aplikagarriak aurkituko ditugu. 

Eskerrik asko eta ondo izan!




DESERAIKIZ BERRERAIKITZEN: Egin lekua, eman denbora.




Elbira Zipitria kalea
Andresa Sardin saltzailea
Goizeko 8.10 portaletik atera eta musikari baten estatua begi aurrean, bai gizonezkoa. Igaro dudan lehen kalearen plaka begi aurrean, gizonezkoa hau ere. Bitartean, inguruan emakumeak ikusten ditut lanean, euren furgoneta handiekin eguneko azokarako barazkiak bere lekuan jartzen dihardute eta hauen atzea ezkutuan Andresa sardin saltzailearen horma irudi bat, baina ongi behatu behar duzu gainontzean ikusi gabe igaroko zara ziur. Hurrengo bideguretzera iritsi, beste gizonezko baten irudia duen estatua, aurrera jarraitu eta herri, hiri izenen artean, gizonezko bat eta beste bat hara! antzokiak emakume izena du, baina erregina zen bestela nork izango zuen hor agertzeko eskubidea? eta musikariak? politikariak? Pentsalariak? artistak? Non gorde dituzue? Elbira Zipitriari eskainitako kalea non da? A bai, ezin hortik egunero igaro, ezkutuan gelditzen den kale aldapatsu eta nekeza baita berari eskainitakoa. Jarraitu dut autobusera bidean eta jarraitu dut kalean hezur haragizko emakumeak ikusten lanean, eta lanera bidean sutsu baina, karteletan? plaza eta leku izenetan? ez bat bera ere ez.

Busera sartu eta Egunon!, gidariak agurtu nau, emakumea, honek ere ez du izango bere kalerik, pentsatu dut nire baitan eta Maria Elorza eta Maider Fernandezen “Gure hormek” laburemetraieko
Maria Elortza eta Maider Fernandez
irudiak izan ditut buruan, ikusi trailerra:


Iritsi naiz eskolara eta atarian berriro... nolako jolas parkea dugu? Ikastetxeko jolastokia zein eremu daude eta nola daude antolatuak? Nor da atezaina? Nor haur hezkuntzako hezitzailea? Nor jangelako begiralea?

Ikusten eta bizi dugunetik ikasten omen dugu, emakume ereduak, izenak, irudiak, agertzea ezinbestekoa da itzaletik atera eta argitara ematea. Udalei, gobernuari neurriak eskatzea funtsezkoa da eta egin beharreko borroka, baina, ezin gara besoak gurutzatuta zain gelditu. Guk geuk irakasle, hezitzaileok badugu bitartean zer egin. Norbere buruan eta inguruan hasten baitira iraultza txikiak. Zein izen du gure ikastetxeak? Zein jolas, ipuin, liburu, baliabide ditut ikasgelan? Nola antolatzen dugu jolas garaia? Gure ikastetxeko irakasleok zein eredu errepresentatzen ditugu? Zein adibide jartzen ditugu? Zein dira ikastetxeko garbitzaileak? Zergatik atezaina izenez ezagutzen dugu baina garbitzaileei, garbitzen duten emakumeak deitzen diegu? Zeini eskaintzen diegu denbora gehiago? Zein denbora baloratzen dugu gehiago? Ekar ditzagun ikasgelara, egin dezaiegun lekua eta ezagutu dezagun euren lana. Egin lekua eta eman denbora. Herriko kale izendegia ikasi badugu, goazen hezkidetzaren ikuspuntutik hau kritikatzera eta ikasleekin honetarako aldaketak proposatzera. Bada zer egin, bada nondik hasi, beraz, ekin norbere iraultzari, iraultza txiki askok ekarriko baitute aldaketa.

Iazko posten artean, Maiterena hautatu dut, bereziki jolas tokirako proposamen ezberdinen argazkiak bildu dituelako eta oso interesgarria iruditzen zait, halako hausnarketetarako bideak zabaltzea ikastetxean bertan.
Jolastokiaren espazio banaketaren harira, Kataluniako ikastetxe batean martxan jarri duten proiektu baten bideoa zintzilikatu dut hausnarketarako, benetan proposamen interesgarria iruditzen zait. Hezkuntza komunitate osoak parte hartzen du eta euren ametsetako jolas toki hezkidetzailea eraikitzea du erronka nagusia, nahiz eta bidea, hezkidetzaz ikasteko aukera ederra izango duten bai ikasle, guraso zein irakasleek: Transformació coeducativa del pati de l'Escola Lluís Vives: primera fase. Era berean, Marina Subirats eta Amparo Tomeren, “Balones fuera liburua gomendatuko nuke reconstruir los espacios dede la coeducación” Izenburuak soilik ematen du hausnarketarako bidea, eta ikastetxeko espazioei buruz eztabaidatu eta berreraikitzen bidean hasteko oinarri egokia iruditzen zait.

Zein dira hau guztia eremu hezitzaileetan/jendartean lantzeko erronkak?

  • Erronka nagusia, gaiaren inguruan kontzientzia piztu eta norbere eremuan lanean hastea litzateke. Honen aurrean honelako erronkak planteatuko nituzke:
  • Ikastetxeko espazioa nola antolatu eta egituratzen den ikasle zein ikas-komunitateko kideekin aztertu eta eraldaketarako bideari egitea, gaian sakonduz eta kontzientzia piztuz
  • Sortzen diren espazio berriak, neska zein mutilei modu parekidean parte hartzeko aukerak eskaintzeko erabilera parekidea egiten irakastea, garrantzia ematea irakaskuntza honi..
  • Ikasleekin ikastetxeaz gain, euren auzo, herri edo hiriko puntu ilunak deritzaien espazioan identifikatu eta hauek eraldatzeko proposamenak luzatzea, udalean, auzo elkartea... edo dagokion erakundean.
  • Kale izendegia aztertzea, agertzen diren pertsonaiak zer nolako garrantzia zuten? Zein kale dira emakume izenak dituztenak? Nolakoak dira?
  • Sare sozialak edo mundu birtualean murgiltzen erakustea, beldurra edo debekua bezalako estrategiak baztertu eta bestelako erabilera ereduak, orrialdeak.. erakutsi eta baliagarri direla erakustaraztea.
  • Ikus entzunezko zein bestelako baliabide hezkidetzaileak eta eredu berriak, gelara ekartzea. plazaratzea eta eredu tradizionaletan oinarritzen diren baliabideekiko ikuspuntu kritikoa garatzea ikasleekin, halako baliabideak aztertuz.

GERA, GARA, GIRA... GAUDE!


Gai honek aurrerapauso berri bat ematen du emakumeen inbisibilizazio prozesuaren azterketan eta hainbat aspektu interesgarri agerian jartzen ditu: Batetik, emakumeen presentziaren desagerpena espazio publikoetan, bai gure karriketan, baita ikastetxeetan ere, espazio publikoa gizonek gizonentzako egina egon baita.

Bestetik, Gorettik aipatzen duen moduan kapitalismoa eta patriarkatuaren arteko erlazioa estua da eta hiriak kapitalismoa sustatzeko asmoz pentsatzen eta eratzen ari dira: errepide zabalak, kotxeak azkar pasatzeko, espaloi estuak, berriz oinezkoentzako (emakume, ume eta adineko pertsonak erabiltzaile nagusiak direla), gure plazak (denonen esparru publikoak) tabernen terrazek, tramankulu eta txiringito desberdinek harturik eta horretaz gain, kontsumorako komertzio handiak, auzoko denda txikiak ordezkatu dituzte.

Herriak ez daude eginak pertsonentzako, kontsumismoa bultzatzeko baizik!

Beraz, kapitalismo/ patriarkatu binomioari eko-feminismoaren bidez egin behar diogu aurre, gure herri eta hirietan esparu publikoa berreskuratuz, emakumearen presentzia ziurtatuz eta zainketa lanei, duten garrantzia aitortuz.

Irakurketak dioen moduan:
Gure hiriak diskriminatzaileak dira
Gure hiriek rolen banaketa sustatzen dute
Gure hiriak ez dira leku atseginak elkarbizitzarako edo sozializaziorako
Gure hirietako hainbat pasadizo ez dira seguruak emakumeentzako
Gure hirietako kale gehienek (%95) gizonen izenak dituzte


Honen inguruan hainbat hausnarketa proposatzen dizkizuet:



Bestalde hainbat herri eta hiritan, emakumeentzako puntu beltzak islatzen dituen mapa disenatzen ari dira. Hori dela eta, honatx, gure ikastetxea dagoen herrian burutu zen egitasmoari buruzko albistea:


  

Zizur diseña un mapa con 19 puntos peligrosos para las mujeres

Vecinas y trabajadoras del municipio han indicado las zonas donde sienten más inseguridad






Emakumearen inbisibilizazioaren inguruan, honako bideoan, Hegoaldeko Amerikako emakume indigenek jasotzen duten inbisibilizazio bikoitza ikus dezakegu: “Yo no soy María”






Eta berdintasunaren aldeko borrokak urrats positiboak ezagutarazteko, karriken izendapenen inguruan historia polit bat partekatu nahi dut zuekin:

Nafarroako Zubiri herriko ikastetxea, Gloria Larrainzar deitzen da. Gloria Larrainzar Zubiriko maistra izan da 30 urtez. Eta bai, Gloria Larrainzar bizirik dago eta ikastetxearekin elkarlanean jarraitzen du, hala nola ikastetxeko hainbat egitasmotan parte hartuz.

Pozteko kontua da, herriko ikastetxearen izena, bertan izan den maistrari emateaz gain, honek ikusi ahal izatea, ezta?





Aurreko ikaskideen artean, asko gustatu zait Maite AS-ren sarrera:


eta baita aipatu nahiko nuke Maite Elorzarena:



Ikastetxean espazioaren erabilera ez sexista lantzeko erronka nagusien artean honako hauek aipatuko nituzke:
-          Ikastetxeko espazioen diseñoa (patioak, jolasparkeak, komunak,...) aztertzea eta aukera balego aldatzea, egokia ez dela ikusten bada.
-          Jolas orduetan joku desberdinak proposatzea, bai neskak eta bai mutilak parte hartzeko
-          Ikastetxeko materiala (liburu testuak, liburuak, bideoak, kartelak...) aztertzea eta material berdinkidea proposatzea eta barneratzea klaseko egunerokoan.
-          Gelako dinamika aztertzea (nork du parte hartze gehien, nork gutxien, nolako partehartzeak, giroa, taldearen osaketa...)
-          Eredu berriak erakutsi, posiblea dela ikusteko eta ez utopia hutsa
-          Hezkuntza komunitatean kontzientzia sortu


Kontzeptu mapa baino ideien laburpen mapa:



Hiriak       BER - DISEÑATU         pertsonak bizitzeko
Karrikak          BER – IZENDATU       emakumeak bistaratzeko
                        Eskolak              BER - DEFINITU            neska mutilak berdintasunean hezitzeko
Aisialdirako denboraldiak         BER – PLANTEATU      sexismoari eta indarkeriari aurre egiteko

ESPAZIOAK, GUZTION ESPAZIOAK BIHURTZEA AHALBIDETU!
PERTSONAK BAI ALA BAI




 Hurrengo arte lagunak














EMAKUMEA BAZARA, EZIN DUZU HORTIK KORRI EGIN!




Aste honetan landutako edukiei buruz egin dudan mapa kontzeptualean ikusten den bezala, III. blokean patriarkatuak emakumeon presentzia ezabatu eta isilarazteko erabiltzen dituen estrategia eta erramintak aztertzen ari gara:
  1. Historiaren kontakizun androzentrista
  2. Hizkuntzaren erabilpen sexista
  3. Errepresentazioa eta denboraren erabilpena

3. puntuari dagokionez, errepresentazioaren barnean espazio fisikoa, birtuala eta ikus-entzunezkoa edo literarioa izango genituzke.

Hezkidetzan Esku Hartzen ikastaroa egiten ari naizenetik, lantzen dugun gai bakoitzeko alor hori nire bizitzan edo egunerokotasunean nola dagoen aztertzen dut eta adibideak topatzen ditut nonahi! Egun hauetan, espazio fisikoan emakumeok dugun errepresentazioari eta lekuari bueltaka nenbilela, ondorengoa gertatu zitzaidan: Lagun batekin korrika egitera irten nintzen gauez, 22.00ak inguruan. Gure bideak momentu batean, trenbidearen azpitik doan pasabide estu eta ilun batera eraman gintuen eta nire adiskide Oihanak honela esan zidan:

Leire, ez badizu axola, nik nahiago dut hortik ez pasa eta hemen buelta hartu

Gauza ez zen horrela gelditu. Hurrengo egunean, Oihanaren aizparekin (Nerearekin) topo egin nuen kaletik eta hau esan zidan:

Leire, nola liteke zu eta Oihana gaueko ordu horietan ibiltzen zareten lekuetatik korrika joatea? Ez al dago beste lekurik? Mesedez ez egin tontakeria gehiago, horrela gertatzen dira gero gertatzen diren gauzak

Ni ez nintzen isildu eta gustura gelditu nintzen gainera eman nion erantzun eta argudio piloarekin, baina gertaera erabat esanguratsua iruditu zitzaidan. Azken finean, Oihanaren aizparentzat argi eta garbi, badaude hainbat leku emakumeonak ez direnak eta arrazoiz gainera!

Honen guztiaren ildotik, Habe-ren Ikasbil-en argitaratutako berri baten esteka uzten dizuet. Euskal Herriko hainbat hiritan zentzu honetan egin dituzten ikerketen berri ematen da bertan: "Kale ilunak non, arriskua han

Espazio birtualari dagokionez, ekarri dizkigun onurak guztiz baliotsuak diren arren, genero estereotipoak finkatzen laguntzen duela ezin da eztabaidatu. Google-n gaurkotasuna duten Youtuberren bilaketa azkar bat egitea besterik ez dago; gizonezkoak nagusi diren arren, emakumezko Youtuberrak gehien lantzen dituzten gaiak estetikari eta etxeko kontuei lotutakoak dira.

Ikus-entzunezkoetan edo literaturan antzekoa gertatzen da. Salbuespenak badaude, noski, baina genero estereotipoen araberako rol banaketa nagusi!

Hau guztia ikusita, premiazkoa da honi guztiari hezkidetzaren ikuspegitik heltzea. Hona hemen landu ditzakegun erronka zehatz batzuk:
  • Eskoletako gune eta eremuak aztertu mutilek eta neskek zer erabilpen ematen diegun eta binarismoa nola bultzatzen den kritikoki aztertuz.
  • Erabilpen horiek denboraren eta lekuaren arabera ekitatiboagoak eta ez binarioak izan daitezen behar diren erabaki eta neurriak hartu.
  • Eskoletako liburutegian dauden ikus-entzunezko naiz idatzizko aleen errebisioa egin eta balio hezkidetzaileak bultzatzen dituztenak gehitu.
  • Herriko emakumeen historioaren ikerketa, azterketa eta dibulgazioa egin ikasleekin.
  • Ikasleak ikus-entzunezko hizkuntzan trebatu.


Joan den urteko ikastarokideek gai honi buruz idatzitako post-en artean, Maite A.S.-k idatzitako “Binarismoa Komunetik Behera Bota”-rekin geldituko nintzateke. Asko gustatu zait egileak espazio fisikoari buruz egiten duen hausnarketa, bereziki, gai honen erabilera dikotomikoak haurrengan eragin ditzakeen ondorioak esanguratsuak iruditu zaizkit. Hona hemen post-aren esteka: http://hezkeh0506.blogspot.com.es/2017/01/binarismoa-komunetik-behera-bota.html

Espazioak birantolatzen

"Espazio bat gizatiartzen denean bihurtzen da leku, eta hari izen bat jartzea izaten da lehen eginbeharra" Hiria Kolektiboak esaten duenez. Tamalgarria bada ere, ikerketek "gure herri eta hirietan, emakume-izena duten kaleak %10a baino gutxiago" direla esaten dute.

Honek gauza bat argi uste digu: Emakumeen presentzia hori areagotu behar da. Eta ez hori bakarrik, emakumeentzako lekuak areagotu behar dira, adibidez, ikastoletako patioak birantolatuz edota herri edo hirietan gune arriskutsuak desagertaraziz.






Aste honetan landutako gaiaren inguruan ikasitakoari buruzko kontzeptu-mapa egin dut.

Aurreko edizioetako ikastarokideek egindako post zoragarri guztietatik, Arantza Leizaren hau aukeratu dut.  Nire gustokoena izan da, alde batetik azalpen argi eta zehatzak eman dituelako, batez ere ikastoletako patioaren inguruako banaketari buruzkoak eta beste alde batetik irudi oso esanguratsuak txertatu dituelako.

Sentsabilizaziorako mugimendu ezberdinak egiten ari dira. Azpeitian, adibidez, hainbat gaztek gune arriskutsuak hobetzeko eskaria egin zuten. 
Miren Vives eta Patxi Galarragak "Eskoletako kanpo espazioa eta hezkidetza" dokumentuan azaltzen duten bezala "Gaur egun jolaserako kanpo
espazioaren erabileran kaleak lehen zuen pisua galdu du eta haren lekua ikastetxeetako jolastokiak hartu du kasu askotan".
Hori dela eta, eskola askotan jolastokiak birantolatu egin dira. El Pais egunkariak idatzitako artikulu oso interesgarri bat topatu dut.


Eremu hezitzailean lantzeko erronkak hauek izan beharko liratekeela uste dut:

1. Ikastolako espazioak birantolatu, ikuspegi hezkidetzaile batetik.
2. Sexismoaz eta androzentrismoaz kutsatuta dauden espazio eta ohiturak seinalatu eta birsortu. 
3. Ikasleei kontsumitzen dituzten entretenimendu bisual desberdinetan sexu- genero estereotipoak zalantzan jarri eta deseraikitzeko erramintak ematea.  

Azkenik, "Hiria Kolektibo"ko Koldo Telleria eta Oihane Ruizen bideo hau txertatzen dizuet. 

2018/01/14

Errepresentatzen ez dena, ez da


Lekurik, espaziorik, hitzik eta pasarterik ez duenak, ez du gure jendartean ezelako presentziarik. Eta hori, gaur egun, eskoletan, kaleetan, telebistetan zein lagunarteetan ere puri purian dagoen fenomenoa da. Ezin ukatu beraz. 

Sare sozialek eta espazio birtualek duten garrantziari ere aipamen berezia egiten zaio bloke honetan gogoetan, eta ez da gutxiagorako. Aipatzekoa da horren harira artikuluan interneterako adostutako 15 printzipio feministen bilduma. Baina ez dira gogoeta bakarrak. Kontzeptuen mapa honek laburbil dezake orriotan irakurritakoa:


Maitek egindako iazko postak arreta deitu dit espazioen antolaketari dagokionez eskoletarako hainbat proposamen berritzaile eta interesgarri txertatu dituelako. Iruditan argiago azaltzen da gainera, eta ez hori bakarrik, eskola komunitate gisa aipagai dituen erronkak ezinbestekoak iruditu baitzaizkit.



Sentsibilizaziorako bideo eta artikulu ugari topa ditzakegu sarean. Arakatzen ibili ostean blog hauxe topatu dut arkitektura etahezkuntzaren inguruan hausnartzen duena. Bistadizo bat emateko modukoa, bai horixe!

Txosten eta dokumentuen artean Eskoletako kanpo espazioak eta hezkidetza dute hizketagai lotura honetan. Miren Vives eta Patxi Galarragaren aburuz, "garai batetan haurren jolastoki nagusia kalea zen, hura zen jolasaren oinarrizko eskenatokia eta bertan ematen ziren errealitatea esploratzeko aukera eta bideak. Gaur egun jolaserako kanpo espazioaren erabileran kaleak lehen zuen pisua galdu du eta haren lekua ikastetxeetako jolastokiak hartu du kasu askotan". Hori dela eta proposatzen dute eremu honetan era kontzientean esku hartu beharra.

Bestetik, Argia aldizkarian maiz azaltzen dira gogoeta sakonetarako bide ematen duten idatzi eta zutabeak. Horietatik, esaterako, eskola kirola eta genero berdintasunaren inguruko hauxe interesgarria iruditu zait lerrootara ekartzeko. 

Ez hori bakarrik, Mikel Idiakezek bere blogean galdera hauek ere planteatu baititu jolas garaiaren kontura: Nahikoa al da ordu erdi egunean? Eta batez ere, nahikoa al da jolastokia birpentsatzea, jolasorduaren kontzeptua bera birplanteatu gabe?

Hots, beste hainbat erronkaren artean, nire ustez, Hezkuntza Sistemaren erantzukizuna da:
  • Ikasleei kontsumitzen dituzten entretenimendu bisual desberdinetan sexu-genero estereotipoak zalantzan jarri eta deseraikitzeko ikus-entzunezko alfabetizazioa eta literarioa eskaintzea.
  • Eredu berdinkideagoak, anitzagoak erakusten dituzten ikus-entzunezko ekoizpenak eta literarioak bistaratzea.
  • Hezkuntza eremuan izaten dugun denbora erabilera egokiagoa egitea.
  • Hezkidetzaren ikuspegia erabiliz, ikasleen garapen berdinkiderako elkarbizitza-espazio eta denborak aztertzea, eta sexismoa eta androzentrismoa antzematen denean, birdefinitzea.